God tried with Adam and Eve and they sinned right from the get go. It is so difficult to make God’s will our own. There are so many temptations right before our eyes. After the expulsion from the Garden of Eden, things went morally downhill. Cain killed his brother Abel – the first murder. But there were some who kept faith with God. Thanks to Noah, Man was given a second chance.

10 generations later, God decided Man needed spiritual leadership, a small people who would be role models for the entire family of Man. In Abraham, God found His man from whom to build His nation with a special mission – to lead the world to devotion to God.

The Jewish people has sinned and fallen short of God’s vision for us, again and again.

In this week’s Torah portion Nitzavim Standing which this year is combined with the portion following, Vayelech And he went, Moshe speaks to the people Israel hours before his own death on his 120th birthday. He tells them that though they will stray from devotion to God and will lose their land and their independence, if they come back to God, God will go more than halfway to bring them back to Him. Each of us is addressed personally in the singular.

“When you will bring back your heart and listen to His voice…God will return with you in your return in compassion. He will go back and personally pick you out from among the nations where you have been scattered.” Deuteronomy 30: 1- 3 “He will do good by you and make you more than your fathers.” 30: 5 God will circumcise your heart and the heart of your children to love God with all your heart and all your soul in order that you may live.” 30: 6 For God will return to rejoice over you for good as he rejoices over your fathers.” 30:9

And God is cheering us on to return to Him and though this is not easy, it is doable. “For this commandment which I command you is…not too fabulous for you and not distant…For it is very close to you, to do in your speech and in your heart.” 30:11 – 14

God gives us free will to choose. “See I have given you today life and good and death and evil. That I have commanded you to love God, your God, to walk in His path and to keep his commandments and statutes and laws.” 30: 15-16 “Today I call heaven and earth to witness: life and death have I given you , blessing and curse – choose life in order to live, you and your children. To love God your God to listen to His voice and to cleave to Him for He is your life and the length of your days.” 30: 19-20

Yes, it is nature and not just nurture. We are deeply influenced by our genes, our parents, our culture and our circumstances. However, within our own environment we are constantly facing choices. We do have free will to choose how we live our lives. We can do better today.

God is telling us that the essence of our lives is our connection to God, the source of all our love. When we open our hearts to loving God and walking in God’s ways we are choosing life. As God is compassionate with us in granting us life, freedom and new hope, we too are invited to do likewise with our brothers and sisters, our fellow Children of God.

If we will take the first step God will help. Though we have gone away He will take us back to our real, true selves to the unique Godliness within each and every one of us.

This period is the run-up to the Day of Judgment as Rosh Hashana is also called. Take the time to examine where you have been and where you would like to go spiritually in the coming year. Come to Rosh Hashana prepared.

Shabbat Shalom from Jerusalem

Shaya Kelter

Rashi, 11th century rabbinic commentator living in Provence, France, noting the linguistic difference in the parallel phrases “the blessing that you heed” and ” the curse if you do not heed”, suggests that the system that our God, the Compassionate One, has set in place as the default option is the blessing. The Compassionate One gives us the benefit of the doubt. God gives us credit in advance that we will do the right thing. All we have to do is continue to listen to Him, which He assumes we will do. On the other hand, to get the curse is not automatic. It only comes into play if we do not do not listen and then only if we actively turn away from Him and walk after other gods. In other words, Rashi understands these verses from this week’s Torah portion to be describing God as benevolently loving us. This understanding of how God relates to us is reinforced later in the Torah portion. “Children are you to The Compassionate One your God.” 14:1 We are God’s own children, the Torah is telling us.

The idea that God is a benevolent God, providing us with what we need, is built into these verses. Though we are talking about conditional phrases, the consequences are not mentioned. The blessing is “that you will heed the commandments.” It is not connected with getting an extrinsic reward but the blessing is “heeding God’s commandments.” In effect the Torah is saying: “Doing good is its own reward.” On the other hand, regarding the curse, the Torah says: “and the curse, if you do not heed the commandments of God.” The curse, itself, is identified with not heeding God’s commandments. Doing evil is its own punishment.

In Israel today, among religiously traditional, it is customary to bless someone who has done you or done someone a good deed: “May you merit doing good deeds.” In other words: the reward for doing something good is the opportunity to more good. 2,000 years ago Ben Azzai said: “The reward of a mitzvah** is a mitzvah; the reward of sin is sin.” Mishna Pirkei Avot 4:2 **Mitzva literally means commandment but also refers to a good deed.

Nearly 7 years ago I started riding a bicycle again after 40 years in order to participate in the Alyn Children’s Hospital Wheels of Love Bike-a-thon. I am very grateful for this opportunity to do good – to help severely disabled children gain abilities to do ordinary things most of us take for granted. By raising money for these children I am helping them. But they are an inspiration to me! Thanks to these children I have gained physical fitness that I never knew I could reach. Thanks to the children of Alyn Hospital I no longer own a car and have thereby greatly reduced the damage that I had been causing to the wonderful world our Creator has graciously granted us. Thanks to the children of Alyn Hospital I have the opportunity to do more mitzvot and to help others, my generous sponsors, do more mitzvot.

Who is a generous giver? Whoever gives of himself or herself. For one person giving a dollar is more significant than for another person giving a thousand dollars. Every gift counts. Please do a mitzvah and you will be rewarded with the opportunity to do more mitzvahs.

To sponsor me on-line as your rider in the Alyn Hospital Wheels of Love 2010:
Please click on: www.alynride.org .
Click on riders and volunteers,
Click on: participants list,
Select as ride: WOL 2010,
Search by: Last name,
Enter: Kelt.
Click on: Kelter.
Click on: “For Israeli receipt” or “U.S. Dollars to receive a U.S. receipt” or “Canadian Dollars to receive a Canadian receipt”.
Follow the instructions to make your donation.

To call in a credit card donation by telephone: In IsraeI:02-6494235. In the U.S. and Canada: 1 (212) 869-8085.

To send a check: make your check payable to: Alyn Hospital

For a U.S. tax receipt payable to: American Friends of Alyn Hospital.

For a Canadian receipt payable to: Canadian Friends of Alyn Hospital

Please mail to me at my office address:

Steven “Shaya” Kelter
9 Diskin St. Villa 11A
96440 Israel

Please feel free to send this message on to any person, synagogue, or other religious institution, youth movement, organization, email list, Facebook, or anyone or any venue who you think might contribute to this worthy cause.

For those who have already sent in their donation and for those who will: May you merit doing many mitzvot many good deeds!

Shabbat Shalom, A Shabbat of Wholesomeness, A Shabbat filled with the Joy of Giving,

Steven Shaya Kelter

I acknowledge the understanding of the Rashi given me by Avigdor Bonchek in “What’s Bothering Rashi: Devarim” Feldheim Publishers, Jerusalem pp. 91-93

Deze dinsdag is het 9 Av, de vastendag waarop we over 5 zaken treuren (beschreven door de Rambam):

1. G-d besloot in de woestijn, na de zonde van de verspieders, dat het Joodse Volk het Land Israel niet zal intrekken en eerst 40 jaar door de woestijn moet zwerven.
2 & 3 Zowel de eerste als de tweede tempel werden op 9 Av verwoest.
4. De grootse stad Beetar werd door de Romeinen veroverd en alle inwoners werden vermoord. Dit was een tragedie van de zelfde grootte als de verwoesting van de tempel.
5. Op deze dag ploegde de slechte Turnus Rufus het tempel gebied om en vervulde zo de profetie van Jirmiyahie: Zion zal omgeploegd worden als een veld (26:18) [Rambam, Hilchot Ta' aniet 5:3]

Maar niet alleen de door Rambam genoemde tragedies gebeurden op Tisja Beav. Door de eeuwen heen zien we dat Tisja Beav tragedie brengt voor het Joodse Volk. Op 9 Av 1492 liep het Spaanse ultimatum af dat de Joden dwong te kiezen tussen bekeren of het land verlaten. Slechts Een Spaanse Jood, Don Jitschak Abarbanel mocht als Jood blijven in Spanje. Hij was namelijk de Minister van Financien van Koning Ferdinand en Koningin Isabella en was hen tot grote dienst geweest. Maar Abarbanel bedankte voor deze eer en leidde 75000 Joden uit Spanje weg. Deze groep stak de grens over op Tisja Beav. De rabbijnen in die tijd gaven toestemming om muziek te maken alhoewel dit normaliter niet toegestaan is op 9 Av. Ze stelden vast dat het een mitswa was om de moraal op te beuren van hen die alles bereid waren op te offeren omwille van G-ds geboden.

Doet me een beetje denken aan die geweldige huldiging van het Oranje team op het Museumplein. Ik denk dat dat fantastische feest de pijn een beetje zal hebben verlicht.

Onze geleerden leren ons dat juist op Tisja Beav de masjiach geboren wordt. Als je het diepst gevallen bent kun je alleen nog omhoog gaan. Het feit dat het ons zo tegen zit moet ons hoop geven dat het snel veel beter gaat worden. Dit is de reden waarom Rabbi Akiewa in het beroemde verhaaltje uit de gemara slechts kon lachen toen hij de verwoestte tempel zag terwijl anderen moesten huilen. Hij zei dat G-d zeker met deze verwoesting ook de herstelling voorbereidt. Ik weet dat de vergelijking mank loopt maar ik hoop dat ook de herstelling van de WK nederlaag snel zal komen.

In 1974 was ik 8 jaar oud en ik herinner me die dag als gisteren. Zondagavond nam ik mijn eigen 8-jarige zoon mee naar Tel Aviv om de finale te zien en hij was erg teleurgesteld over de uitslag. Laten we hopen dat het niet zal duren tot HIJ een 8 jarige zoon zal hebben voor we weer in de finale staan. En laten we hopen dat we zelfs niet tot dinsdag zullen hoeven te wachten voor de Masjiach komt. Want dan zal de treur en vastendag van Tisja BeAv veranderen in een feestdag.

Er zijn geleerden die voorspellen dat 17 Tammoez dan de eerste Jom Tov feestdag zal zijn en Tisja BeAv de tweede, terwijl de drie treurweken er tussen als Chol Hamo’ed zullen zijn. Anderen draaien dit zelfs om en zeggen dat Tisja Be’Av de EERSTE dag Jom Tov zal zijn en 17 Tammoez de LAATSTE met het hele jaar hiertussen als Chol Hamo’ed!

Moge dit snel gebeuren.

Sjabbat Sjalom,

Avraham Roos

Maar eerst de vraag waarom Av zo een negatieve maand is. Allereerst zijn we al vanaf 17 Tammoez in de drie treurweken. 17 Tammoez, een vastendag anderhalve week geleden, is de dag waarop we ons de eerste bres herinneren, gemaakt door de vijanden in de muren van Jeroesjalajim en de treurweken beeindigen met 9 Av, de treurdag waarop onze twee tempels vernietigd werden op 9 Av – de reden waarom we op Tisja BeAv vasten. Gedurende de drie weken gaan we niet naar de kapper en trouwen we niet en we zeggen geen sjehechajanoe bracha over nieuwe dingen. Gedurende de 9 dagen vanaf Rosj Chodesj Av tot Tisja BeAv zijn de rouw symbolen nog sterker. We kopen geen nieuwe kleding. Zelfs de was doen mag slechts alleen in hoge nood. Gedurende deze dagen eten we geen vlees (behalve op sjabbat) en drinken we geen wijn. Dit laat zien hoe zwaar de treur vanaf Rosj Chodesj Av tot Tisja BeAv is en waarom onze rabbaniem voorschreven dat vanaf het begin van de maand Av men niet vrolijk mag zijn.

Hoe kan het eigenlijk dat de twee tempels op dezelfde datum, 9 Av, vernietigd werden? Wat is er bijzonder aan die datum waarop door de eeuwen heen nog vele andere verschrikkingen over het Joodse Volk kwamen? Onze verklaarders leggen uit dat dit terug te voeren is tot de periode dat het Joodse Volk in de woestijn was. In parasjat Sjelach Lecha lezen we over hoe het volk eist verspieders uit te sturen naar het land Israel. Het vervolg van het verhaal is bekend: 10 van de verspieders komen terug met een vernietigend verslag en het volk komt in opstand tegen Mosje. Ze zijn helemaal ontdaan door de leugens van de verspieders en huilen die hele nacht in wanhoop waar ze nu naar toe moeten gaan. G-d werd kwaad op hen en zei: Omdat jullie deze dag huilden zonder reden zal ik ervoor zorgen dat jullie reden genoeg zullen hebben in komende generaties om op deze dag te huilen. En die dag was? 9 Av!

Als historische data van belang zijn is het misschien interessant om het volgende te bekijken:
De eerste traumatische WK Finale van 1974 (Nederland-Duitsland, Nederland verliest van Duitsland) was op 17 Tammoez, de vastendag ter herinnering aan de bres in de muren van Jeroesjalajim. De tweede maal dat Nederland in de finale stond was de WK Finale van 1978 (Nederland-Argentinie, Argentinie wint). En dit was op de zondag na sjabbat Sjelach Lecha waarin we lezen over de verspieders en het huilen van de Joden wat op Tisja BeAv was! Wat wil dat zeggen over de finale van dit jaar tegen Spanje welke valt op het begin van de maand Av?

Mijn vrouw lacht me uit. Wat is dat nou voor onzin? De Hollanders zijn toch geen Joden? Wat hebben die nu met de maand Av te maken? En uiteraard heeft ze gelijk. Maar toch vind ik het akelig toevallig. Blijft wel de halachische vraag over of we op Rosj Chodesj Av voetbal mogen kijken, naar een voetbal spektakel mogen gaan en nog belangrijker, of we uitbundig feest mogen vieren bij een overwinning. Die vraag blijkt niet eenvoudig te zijn en ik ben bang om een definitief antwoord te krijgen vandaar dat ik het maar liever niet aan aan rabbijn vraag. Het volgende is zeker GEEN halachische uitspraak en men kan zich erop NIET baseren voor enig persoonlijk gedrag.

Allereerst is de halacha heel duidelijk: Al op Rosj Chodesj beginnen we met het verminderen van de vreugde. Rosj Chodesj Av is namelijk ook de overlijdingsdatum van Aharon Hakoheen. Alhoewel men gewoonlijk niet mag vasten op Rosh Chodesj mag dit op Rosj Chodesj Av wel. Dit laat zien dat het niet zo is dat de treur van Av pas begint na Rosj Chodesj.

Aan de andere kant mag men op Rosj Chodesj Av wel vlees en wijn (tekenen van vreugde) nuttigen, alhoewel officieel al de 9 dagen zijn begonnen. Maar feest vieren (zoals een bruiloft houden) mag niet. Het eenvoudigste zou dus zijn als Holland zou verliezen maar dat willen we uiteraard niet.

De Lubavitscher Rebbe zei op 10 April 1980 over voetbal het volgende: “Ons doel is een betere wereld, onze bal is de wereld en elke wedstrijd is belangrijk. Er zullen altijd tegenspelers zijn die ons proberen ons van ons doel af te houden maar als we voortdurend oeferen, behendig zijn, snel de juiste beslissingen nemen en in de G-ddelijke voorziening blijven geloven dan zullen wij overwinnen en dan zal de masjiach komen”

Onze geleerden vertellen ons dat als de masjiach zal komen de historische treurdag van Tisja BeAv om zal slaan tot de grootste feestdag. Het is ons zeer moeilijk voor te stellen hoe een dag die voor zo vele jaren de grootste droefheid over het Joodse Volk bracht opeens zoveel vreugde kan brengen. Hoe is het mogelijk om een voorproefje van de uiteindelijke verlossing te krijgen? Misschien is juist deze Rosj Chodesj Av er een mogelijkheid om in het kleins iets dergelijks te voelen. Misschien kunnen we op zeer kleine schaal voelen hoe een trauma van 36 jaar in een klap ongedaan wordt gemaakt. Dit kan gebeuren als Holland wint. En moge we die gedachte en dat feestgevoel dan dit jaar in de maand van Av met ons meedragen. Dat ook een trauma dat 1940 jaar geleden over ons kwam en waarom wij deze maand treuren in een keer kan veranderen in de allergrootste vreugde die er bestaat. Wij moeten ons hiervoor inzetten, zoals de Lubavitscher Rebbe zei. Strijden tegen de kwade krachten om ons heen en in onszelf. Maar als we in G-ds hulp vertrouwen dan zullen we er in slagen de Masjiach te bregen welke de derde tempel zal helpen herbouwen. Ik denk dat als we dit in gedachten houden, we welzeker voor Holland mogen juigen en blij mogen zijn met de winst.

Ik ga de wedstrijd bekijken en hoop van harte dat Holland wint. Laat ik besluiten met de opmerking dat het sterrenbeeld van de maand Av, de leeuw is! Hup Holland Hup, Laat de Leeuw niet in zijn Hempje staan!

Sjabbat Sjalom

En veel succes,

Avraham Roos

But they are not the same Children of Israel. With the exception of 2 of the 12 spies rewarded for their faithfulness, Caleb and Joshua, the whole adult generation, save Moses, have died out in the wilderness. With Moses’ death, the Children can go in. In the next book, Deuteronomy, Moses will give his final charge, his song and his blessing before passing on and leaving it to Joshua to lead the people in.

At the beginning of Massei, the last Torah portion in Numbers, 42 marching stages are enumerated, many never heard of before or since. While the geographic location of most of these places has been lost over time “we are left with the rhythm of the place-names.”*

“Moshe wrote down their departures, by their marching stages, by order of The Compassionate One. Now these are their marching stages, by their departures. Now these are their marching stages, by their departures: They marched from Ra’mses, in the first New Moon, on the morrow of the Passover meal, the Children of Israel departed with a high hand, before the eyes of all Egypt, while Egypt was burying those that The Compassionate one had struck dead among them, all the firstborn, and on their gods, the Compassionate One had rendered judgment. And the Children of Israel marched on from Ra’mses, and encamped at Sukkot; they marched on from Sukkot and encamped at Eitam, which is at the edge of the wilderness…” Numbers 33: 2—6

Rashi points out that the Children of Israel were able to depart with a high hand because the Egyptians for whom burial was such an important ritual – some of their tombstones, the pyramids still stand today – were too busy with so many burials to pursue their departed slaves. But the Children of Israel were still too ingrained in their slave mentality. If they had been ready to go into the land they could have made the trip in a matter of months. A new generation had to be raised in freedom. What actually happened during those 40 years to prepare the generation of liberators of the promised land? We do not have the entire record. We do know that there were ups and downs. There were miracles and there were droughts. There were attacks by marauders and successful conquests of those who would not allow passage.

Why do we have to go through what life presents us with? Sometimes life can be very difficult. Could life be arranged so that everything works smoothly according to a pre-arranged plan without all the pain?

At each of the 42 stages something was learned. Each was a stage in development to help the Children of Israel become a free people; still not perfect, never close to perfect, but ready enough to take on the task of entering the Promised Land.

So too in our own individual lives, each of us must go through some difficult challenges, that at the time we may not understand its purpose. We are entrusted with our short lives to become who we are meant to become. Each stage has its own purpose. In the case of the Children of Israel, God has Moshe numerate them and record each one for posterity to learn from.

The original stated plan was for the Children of Israel to go from Egypt directly to the Promised Land. The 40 years in the Wilderness of Sinai was a kind of punishment for the lack of faith of the Children of Israel. Rashi brings a midrash, an ancient rabbinic commentary which includes a quotation of Rabbi Tanchum: “This is compared to a king whose son was ill and who brought him to a distant place for treatment. When they returned, the father began enumerating all the journeys. He said “here we slept,” “here we were chilled,” and “here you had a headache,”, etc. Avigdor Bonchek commenting on Rashi: “It tells us of His fatherly concern for our wellbeing. As a father’s relationship with his son is strengthened when the child is ill, so too God’s relationship to His people was forged during all those years in the wilderness. The memorable experiences Israel lived through together with God became part and parcel of their historical bonding……Mentioning the journeys is intended, ironically, to awaken in the Jew a reciprocal feeling of gratitude and nearness to Him. Ironically, because in the final analysis, the wilderness years were punishment for their sin. But this teaches us that any memory can be turned into a positive experience…Rabbi Tanchum…reframed Israel’s punishment of forty years in the wilderness: he saw in these years a sign of God’s kindness and love.”**

Our perspective can help us to accept what life has to offer. Ariel, a young clerk I knew in Jerusalem, would daily answer my query: “How are you?” with “Hakol Tov It’s All Good”. Once he was severely burned and was out of work for weeks. When he came back I asked: “How are you?” Still in obvious great pain, Ariel replied: “It’s all good.” We may not understand. But if we realize it is all from God, the source of all, the one who loves you and me and all of us, we will begin to sense that whatever life gives us, it is all good, though that may not be immediately apparent.

Life is a journey. Might as well enjoy each stage, each experience. It’s all a gift. It’s all good.

Shabbat Shalom from Jerusalem,

Shaya Kelter

In het boek Shoftiem (Richteren Hfst. 20) lezen we het verhaal van de Pilegesj Begivah (schanddaad tegen bijvrouw in Givah). Toen het volk tegen de stam Binjamin wilde optrekken omwille van de wreedheden en moord op deze bijvrouw gingen ze eerst naar Beet El waar ze via de Oeriem en Toemiem (Borstschild van Koheen Gadol) G-d vragen of ze zullen slagen. De Koheen die daar op dat moment dienst doet is Pinchas ben Elazar ben Aharon Hakoheen.

Deze Pinchas ben Elazar ben Aharon Hakoheen komt op verschillende plaatsen in de tanach en in verschillende tijdperken voor, zo dat de midrasj zich genoodzaakt ziet Pinchas tot onsterfelijk te maken, ongebonden aan plaats en tijd. De eerste maal dat we hem tegen komen is in deze parasja.

Nadat Pinchas een stamhoofd van het volk doodt omdat hij in het openbaar omgang heeft met een prostituee belooft G-d hem: Ik schenk je hierbij het verbond van de vrede (25:12) Later, in het boek Jehosjoea (Jozua) hoofdstuk 22 vinden we Pinchas terug als de man die een vredesdelegatie leidt om tot een overeenkomst te komen met de stammen Gad en Reoeven welke voor zichzelf een altaar bouwden aan de overkant van de Jordaan rivier in plaats van hun offers naar het heiligdom in Shilo te brengen. Deze delegatie heeft tot doel te trachten dit te stoppen met de volle wetenschap dat als ze niet slagen er oorlog uit zal breken. Pinchas slaagt er in de storm te bedaren (daar het op een misverstand blijkt te rusten) en zo wordt de dreigende oorlog vermeden. Hij brengt de vrede. En zoals vermeld vinden we Pinchas in het boek Shoftiem, hoofdstuk 20, als de koheen. Ditmaal draagt hij zijn andere hoed. Niet die van het verbond van de vrede maar die van de fanatieke strijd omwille van de reinheid van het Joodse Volk. We zien hier, zoals we zagen in deze parasja dat Pinchas er niet voor terugdeinst om het zwaard op te nemen om de morele waarden van het Joodse Volk desnoods met geweld te verdedigen. In Shoftiem is het Pinchas die de soldaten naar de stam Binjamien stuurt om hen eens flink de les te leren.

We komen Pinchas nogmaals tegen in veel latere tijden, als een van de werklieden in de tempel. Zo lezen we in Diwree Hajamiem (Kronieken) I (9:20), Eertijds had Pinchas ben Elazar, de vorst, de leiding over hen gehad, en G-d was met hem…het gehele getal die uitverkozen waren als poortwachters bij de ingangen was 1212 ingeschreven op de pleinen door David en Shmuel Hanavie.

Er liggen zo een 500 jaar tussen het eerste optreden van Pinchas en zijn laatste verschijning. Alhoewel de exacte data van de bovengenoemde optredens niet altijd te geven is, moge het toch duidelijk zijn dat er hier iets verwarrends aan de hand is.

Hierin lijkt Pinchas erg op een ander niet-aan-tijd-of-plaats-gebonden figuur: Elijahoe Hanawie. Ook Elijahoe strijdt voor de G-d van Israel, ook Elijahoe verschijnt en verdwijnt door de geschiedenis. Toch is er een groot verschil. Bij Pinchas weten we precies wie zijn vader en grootvader waren en hoe hij kwam op de plaats waar hij was, terwijl Elijahoe op wonderbaarlijke wijze er opeens is en al op even wonderbaarlijke wijze in het niets oplost. We weten de naam van zijn vader niet noch weten we iets specifieks over waar hij vandaan komt. Het enige dat we weten is dat hij een inwoner van Gilad is. Zelfs na zijn beroemdste verdwijnings act (zijn dood?!?) verschijnt er plots een brief van hem (Divree Hajamiem/ Kronieken II, 21:12). Niet alleen dit, de profeet Malachi, enkele honderden jaren hierna zegt: Zie, ik zend jullie de profeet Elijahoe voor de grote en geduchte dag van G-d zal komen. Hij zal doen terugkeren het hart van de vaders tot de kinderen en het hart van de kinderen tot de vaders (Malachi 3:23).

Twee vreemde bijbelse figuren, twee fanatiekelingen welke beiden vrede zullen brengen: Pinchas – verbond van de vrede en Elijahoe – brengt vaders en zonen dichter bij elkaar. Van de ene kennen we het begin maar is niet duidelijk waar het eind is, en van de tweede blijft zowel het begin als het einde een raadsel. Is het dan nog verbazingwekkend dat onze geleerden schreven: ‘Pinchas – dat is Elijahoe’ ? Onze geleerden hebben deze twee figuren tot EEN gevormd.

De Ralbag in zijn commentaar op Melachiem/Koningen I, hoofdstuk 17 schrijft dat het verbond van vrede dat G-d aan Pinchas schenkt hem een lang leven bezorgde. Volgens de Ralbag krijgt Pinchas de status van een engel en blijft zo voortdurend in leven. Vandaar dat hij in verschillende tijdperken optreedt, soms onder de naam Pinchas en soms onder de naam Elijahoe. We zien hoe Elijahoe aan G-d vraagt om zijn leven te nemen want hij heeft er genoeg van maar G-d gaat daar niet mee
akkoord. Hij blijft in leven en zal uiteindelijk als voorbode van de masjiach tot ons terug keren.

Zo zien we dat de voorvechter voor een rein Israel, de vrede zal brengen en deze de uiteindelijke verlossing zal inleiden. Dat is wel zo passend: Er kan slechts vrede zijn als het Joodse Volk zich aan haar morele grondwaarden houdt en alleen dan kan de verlossing komen.

Voorlopig komt de geest van Elijahoe slechts op iedere seideravond en briet mila (besnijdenis) eventjes bij ons op bezoek. Het is daarom passend om deze gelegenheid te gebruiken om mazal tov te zeggen aan Batja, mijn nichtje, dochter van mijn zus Miriam wiens zoon (mijn achter neefje) ZviOr afgelopen week donderdag zijn briet had.

Sjabbat Sjalom,

Avraham Roos
PS het bevenstaande is een verkorte vertaling van een artikel in het
Ivriet van de hand van Jehoeda Eisenberg. Het origineel is te vinden op:

http://www.daat.ac.il/daat/tanach/tora/mi-ata-2.htm

In de parasja van deze week lezen we over Bilam die het Joodse Volk wil vervloeken in opdracht van Koning Balak. G-d ontnam hem echter de macht over zijn eigen woorden en inplaats van vloeken kwamen er slechts broches uit zijn mond. Ik besloot deze week daarom eens wat op te zoeken betreffende vervloekingen in het algemeen en het wat grovere taalgebruik in het bijzonder.

Historisch is de eerste die vervloekt werd de slang in het paradijs door G-d welke hem zegt: “vervloekt zul je zijn onder alle dieren” want in de gemara lezen we “Bij het vervloeken begint men met het kleinste” (Brachot 81A). Hierna lezen we over de vervloekingen van Adam en Chava en Kain. Noach vervloekte zijn kleinste zoon, Kenaan. Over de pogingen van Bilam om het Volk te vervloeken lezen we deze week. Bij het intrekken van het land lezen we over de berg Eval waarop de vervloekingen werden uitgesproken. Jesjaja sprak 18 vervloekingen uit en het vloeken met G-d’s naam is verboden. Ook het vervloeken van je vader of moeder, een rechter of een koning is verboden en zelfs het vervloeken van een dove die de vervloeking niet hoort mag niet. De Nederlandse vloek godverdomme, waarin we eigenlijk aan G-d vragen om ons te verdommen (in de doem te doen) en we dus eigenlijk onszelf vervloeken, is halachisch ongeooorloofd daar men zichzelf niet mag vervloeken (Sjewoe’ot 35) en Rasji in Sanhedrin 49 stelt dat het beter is om vervloekt te worden dan om zelf te vloeken.

Wat is nu het verschil tussen vloeken en vervloeken? Dat is niet zo eenvoudig. De bijbelse taal met uitdrukkingen als “vervloekt zul je zijn” is duidelijk een vervloeking maar iemand naroepen: “Krijg de kanker!” is dat ook. Onder vloeken verstaan we meestal krachttermen of schuttingtaal die uitgeroepen wordt bij hevige reakties. In 2008 gaf Piet van Sterkenburg een boek uit met de toptien van dergelijke krachttermen. Maar ook daarin vinden we onder andere het verdomme terug wat eigenlijk een (zelf)vervloeking is. (Ikzelf gebruik nog steeds het prima van de tong rollende “Godverbiedhetvloeken!”)

In het Nederlands is het heel gebruikelijk om te vloeken/ schelden met ziektes (kanker, tering, tyfus, pleuris, etc). Iets dat je in het buitenland niet snel tegenkomt. In Noord-Europa wordt de duivel (net als de hel) met enige regelmaat aangehaald. Duitsers en Vlamingen gebruiken daarnaast veel schuttingwoorden uit de ‘poep en plas’-fase. In Amerika is de gemengde samenstelling van de bevolking ook terug te zien in het gebruikte arsenaal aan grof taalgebruik: dat bevat zowel veel godslastering als verwijzingen naar de duivel, het lichaam en moeders … In de Middellandse Zee-landen wordt ook vaak de moeder of zus van de tegenstander erbij gehaald. Het beste bewijs van hoe ernstig beledigingen aan het adres van een moeder of zus worden opgevat, is wel de beruchte kopstoot van Zinédine Zidane tegen de Italiaan Materazzi in de finale van het WK voetbal in 2006 en het resultaat van de vloek van de Franse sterspeler Anelka tegen zijn coach Domenech in deze WK.

Israel is de afgelopen weken door vele landen vervloekt vanwege de Gaza situatie. Maar deze week zagen we hoe de publieke opinie en houding tegenover Israel en de Hamas aan het veranderen is. In Jordanie probeert de regering een nieuw convooi van schepen tegen te houden, in Rome herinnert men zich massaal aan de door Hamas vastgehouden Israelische soldaat Gilad Shalit welke ook genoemd werd deze week door de ex premier Tony Blair en zelfs het Turkse hoofd van regering Eduan welke zo fanatiek anti Israel is zegde een ontmoeting met het hoofd van de Hamas af omdat hij Amerika en Israel (naar zijn zeggen) niet nog meer tegen zich in het harnas wil jagen. De bedoeling van Hamas om ons te vervloeken lijkt het tegenoverestelde te hebben berijkt net als de bedoelingen van Bilam. Het lijkt alsof we langzaam uit een kwade droom ontwaken.

Er is een mooie tefilla welke we zeggen bij het onwaken uit een slechte droom. Aan het eind van dit gebed lezen we “En zoals U de vervloekingen van Bilam veranderde van vloek naar zegen, verander zoook al mijn nare dromen ten goede en tot zegen”. Een week geleden zag het er nog zwart uit voor Israel, maar deze week lijkt alles plots door G-d ten goede te zijn veranderd. Hij slaapt en sluimert niet, de Beschermer van Israel.

Als hij nu alleen nog even de balvaardigheid van het Nederlandse team kan verbeteren dan ben ik helemaal tevreden.

Sjabbat sjalom,

Avraham Roos

Next comes the death of Miriam, older sister of Moshe Moses, a prophetess in her own right. Upon her death there is no water. Midrash – the ancient rabbinic commentary, records that it was in the merit of Miriam that a well of water accompanied the Children of Israel throughout their wanderings in the wilderness. It was only after her death that her powerful spiritual presence could be fully appreciated.

The people, in their desperate thirst for water, for themselves and their cattle, turn against the remaining two siblings, the leaders, Moshe and Aharon Aaron, challenging the wisdom of leaving Egypt. Moshe and Aharon leave the assembled people and fall on their faces at the entrance to God ‘s Holy Abode on earth, the Tent of Meeting.

God, does not express anger at the people and gives specific instructions:
“Take the staff and assemble the community, you and Aharon your brother; you are to speak to the boulder before their eyes so that it gives forth its water; thus you are to bring out for them water from the boulder; that you may give drink to the assembly and to their cattle.” Numbers 20: 8

The instructions from God sound simple enough: Take the stick, assemble the community and talk to the rock before their eyes so that it gives forth its water. But the instructions are different than the last time there was this type of problem. Then Moshe was told to hit the rock and water would come out. This time what does Moshe actually do?

“So Moshe took the staff from before the presence of God, as he had commanded him. And Moshe and Aharon assembled the assembly facing the boulder: He said to them: Now listen, you rebels, from this boulder must we bring you out water? And Moshe raised his hand and struck the boulder with his staff, twice, so that abundant water came out; and the community and their cattle drank.” 20:9-11

God’s response is immediate: God said to Moshe and to Aharon: Because you did not have trust in me to treat me as holy before the eyes of the Children of Israel, therefore: you (tow) shall not bring this assembly into the land that I am giving them!” 20:12

There have been many interpretations throughout the ages as to what was the sin of Moshe that was so serious as to warrant the punishment of not going into the land. Was it the violence of action, hitting the rock rather than talking to it? Was it the violence of speech – addressing the people as rebels? All of us, even a very great leader such as Moshe, can make mistakes, especially under pressure.

Moshe in addressing the people, tells the people to listen. But it is he who did not listen fully to God’s words. When under attack we can find it difficult to listen to the other. What we may actually hear is what is inside our own infuriated heart. A key to holiness is to remain in listening mode to the other even when there is provocation to anger. The other person may have a legitimate point mixed in with the provocations. Can we hear all that we need to hear? Can we hear fully before judging and blaming the other, as justified as that may seem to be?

Here was a marvelous opportunity, in front of the entire assembled people, to show the greatness of God: that nonviolence can bring salvation to the people. Moshe missed out. But from this incident we can all learn.

The Torah concludes this chapter: “Those were the waters of quarreling, where the Children of Israel quarreled with God, and He was hallowed through them.” 20:13 Through their example and their punishment, we learn a lesson: Hear what God is saying to us and hear the other.

May we all have a Shabbat in which we listen to God and to the other with circumcised ears and circumcised hearts – to hear what is actually being said, both the words and between the words.

Shabbat Shalom,

Shaya Kelter

In de parasja van deze week lezen we over de eerste oorlogen die het Joodse Volk vochten als voorbereiding voor de uiteindelijke verovering van het land Israel. Over de eerste echte slag in Israel zelf lezen we uiteraard in het boek Jehosjoe. Dit was immers de slag om Jericho welke gewonnen werd door middel van de Joodse vuvuzelas, de sjofars. Stammen die vuvuzelas misschien af van de sjofar?

De oorsprong van de vuvuzela is niet geheel duidelijk. De Babtistische kerk van Zuid Afrika meent dat hun kerkstichter en profeet Jesjaja Shembe op de eerste vuvuzela, genaamd “imbomu” blies, zo een 100 jaar geleden. Uiteraard was deze niet van plastic. Die hoorn is tot op de dag van vandaag hun muziekinstrument, gebruikt voor religieuze plechtigheden.
Maar het is zeer wel mogelijk dat de oorsprong terug te voeren is naar het Joodse volk in de woestijn welke door G-d opgedragen werd op de sjofar te blazen voor het bijeen brengen van het volk, als teken dat het volk moest optrekken EN bij het begin van een oorlog. Want sport is oorlog niet? Dan kan Zuid Afrika de Joden de schuild geven van al dat lawaai. Hun ambassadeur hebben ze al teruggehaald uit Israel na het Gaza “hulpconvooi” debakel.

In deze parasja lezen we over de dood van Aharon. Direct daarna lezen we hoe de Kanaanietische koning van Arad besloot het Joodse Volk in de woestijn aan te vallen. Zo lezen we “Toen nu hoorde de Kenaaniet….dat Israel via de weg van Atariem kwamen, en voerde hij oorlog met Israel”. Rasji legt uit dat het niet toevallig was dat deze koning juist nu aanviel: “Hij hoorde…” Wat hoorde deze Kanaanietische koning? Dat Aharon gestorven was en daarom de Sjechiena (G-ddelijke aanwezigheid) zich had terug getrokken. Dit was het moment waarop hij dacht het volk te kunnen overmeesteren. Maar het volk sloeg genadeloos terug. Zo lezen we:
“Daarop legde Israel een gelofde voor de Eeuwige af: “Wanneer U dit volk in mijn macht zult geven, dan zal ik hun steden tot bangoed verklaren.” De Euwige gaf gehoor en gaf hen de Kenaanieten en men maakte hen en hun steden tot ban en noemde de plaats Chorma – Ban.”

Er gaan stemmen op om ook de vuvuzela in de ban te doen. De Hollandse voetbal verslaggever Kunz Bernhard pleitte hier al lang geleden voor bij de Fifa en ook Nederlandse bondscoach Bart van Marwijk verzocht dit al vorig jaar. Maar Fifa hoofd Sepp Blatter is doof voor hun verzoeken.

Doofheid is overigens niet verwonderlijk als we kijken naar het lawaai wat die vuvuzelas maken. Het geluid level is gemeten als 127 decibels alhoewel een nieuw model met mondstuk speciaal gemaakt voor deze wereldcup het geluis niveau terug brengt tot 20 dB.
Maar niet alleen het geluid is een probleem. Andere redenen genoemd voor een “Cherem” zijn onder andere dat het publiek in geval van nood de evacuatie berichten niet zal kunnen horen als ook het vergrote gevaar van verspreiding van ziektes en het niet eerbiedigen van het volkslied van de tegenstanders. Op Facebook is er een anti-vuvuzela groep en al meer dan 70,000 mensen hebben hierop getekend dat ze de vuvuzela in de ban willen doen. Hadden we maar de macht van het Joodse Volk in deze parasja dan had ik met plezier willen beloven dat “als U de Japanners deze sjabbat in onze macht geeft dan zullen wij de vuvuzela in de ban doen.”

Tot slot nog dit. Heel Zuid Afrika heeft wereldcup koorts, ook de Joodse gemeente daar. De South African Jewish Report geeft verslag van Joodse basis en hogere scholen die de wereldclub als onderwijsthema genomen hebben. Zelfs de ultra-orthodoxe Beet Ja’akov meisjes ulpana nodigde een voetballer uit om voor de meisjes een lezing te geven! De Jewish Report van deze week heeft een speciaal supplement genaamd “Jews, Soccer and Sport” welke zeker het lezen waard is. Joodse voetballers, Joodse voetbalclub eigenaars, het verhaal van de legendarische Wanderers en voetbal mascottes die scholen bezoeken. Zelfs Rabbi Ari Shishler, Chabat rabbijn van Johannesburg vergelijkt de parasja van deze week met de wereldcup en gaat zelfs zo ver als te zeggen dat de de evenementen deze maand in Zuid Afrika hem een glimps hebben gegeven van hoe het zal zijn als de masjiach komt! Dat gaat misschien iets te ver maar ik schaar me bij zijn wens dat we spoedig het geluid van de grote vuvuzela zullen horen welke de komst van de masjiach aankondigt. DAT geluid zou ik zeker niet in de ban willen doen!

Sjabbat Sjalom,

Avraham Roos

“They assembled against Moshe and against Aharon and said to them: Too much is yours! Indeed, the entire community, the entirety of them, are holy, and in their midst is God! Why then do you exalt yourselves over the assembly of God?” Numbers 15: 3

The tribe of Levi had been set aside from the other tribes in order to assist the priests in doing the holy service, including song in the sanctuary and teaching the Torah God’s teachings among the other tribes. But these holy tasks were not enough for Korach who sought honor and power. Korach utilizes demagoguery to enlist popular support against Moshe including a charge of arrogance against the exceedingly humble Moshe.

Moshe responds: “And Moshe said to Korach: Pray hearken, sons of Levi: Is it too little for you that the God of Israel has separated you from the community of Israel to bring you near to him, to serve the serving tasks of the Dwelling of the Compassionate One, to stand before the community, to attend on them?” 15: 8-9

Korach and his cohorts see leadership as an honor to take. However, as many chairpersons of public committees and voluntary organizations know, leadership is an opportunity and a responsibility to give.

Many of us humans have a tendency to judge and to criticize others and ourselves. While the desire to improve ourselves, and the drive to achieve the most possible can help power us to make the best of ourselves, the way that we struggle in life is as important as what we accomplish. Putting down others introduces negativity to our lives and to human society. While constructive criticism is critical to healthy relationships and a healthy society, criticism can also be destructive. Criticism is destructive when its objective is to undermine others.

Korach did not sufficiently appreciate the blessings he had. Each of us is blessed with so much and firstly with life itself. With every breath, it is if we are being recreated personally with God’s kiss of life. What a miracle! If we can appreciate the great gifts that we are receiving at every moment, what someone else has is no longer so relevant.

Daily prayer in which I thank God again and again helps me to remember my blessings and to feel blessed. By cultivating an attitude of appreciation of God and our fellow human creatures we can help to develop the kind of humility exemplified by Moshe, God’s Faithful Servant. Moshe understood that to serve is what life is all about: to serve God and to serve fellow man.

I would like to thank God for his supportive teachings in the Torah. I would like to to thank Moshe Rabbeinu, Moshe our teacher, for his role model. And thank you, dear readers, for providing me with the opportunity, each week, to reach for understanding of The Compassionate One’s holy teachings, the Torah.

May each of us be blessed with a Shabbat of peace, love and appreciation of each other and of The Compassionate One,

With great love from Jerusalem,

Shaya Kelter